
احساس مسئولیت و مسئولیتپذیری، درختی است که زمینه آن شناخت است. با کسب شناختی عمیق و صحیح از خود، جهان اطراف، گذشته،ایده ال، و آینده، این احساس در وجود انسان شکل گرفته و رشد میکند. بنابراین برای ایجاد و افزایش روحیه مسئولیتپذیری، شناخت و توجه به مسایل زیر ضروری است:
الف: باید حقیقت خود و متفاوت بودن انسان را با دیگر موجودات جهان را شناخت. باید به این حقیقت واقف گردید که هدف از خلقت انسان، آن نیست که همچون حیوانات بچرد و بخورد و تمام همت او کسب لذتهای مادی و زمینی باشد. او باید بداند که در ارتباط با خود، خدا و انسانهای دیگر مسئولیت دارد. به علاوه، انسان باید به این نکته توجه داشته باشد که او موجودی است با یک سلسله نیازهای روحی، روانی، و معنوی و در ارتباط با انسانهای دیگر، به گونهای که او را موجودی اجتماعی میشناسند. او برای تأمین نیازهای عالی خود، باید در ارتباط با دیگران باشد و این شناخت و توجه به آن، به وی احساس مسئولیت میدهد.
ب: باید به این نکته توجه کنیم که چه امکانات و هزینههای مادی و انسانی فراوانی برای هر یک از ما صرف شده است تا به این درجه از رشد جسمانی، علمی، معنوی و... رسیدهایم. به عبارت دیگر، توجه به حقوقی که دیگران(والدین، خانواده، جامعه و...) نسبت به ما دارند تأثیر بسزایی در ایجاد و افزایش روحیه مسئولیتپذیری و تعهد در انسان دارد.
ج: روشن بودن هدف زندگی و تلاشهای علمی و غیر علمی برای فرد، در زمینه احساس مسئولیت و تعهد، حرکت آفرین است، زیرا کسی که هدف مشخصی از فعالیتهای مختلف خود ندارد چندان انگیزهای برای تلاش و کوشش نخواهد داشت.
د: از اموری که در افزایش حس مسئولیتپذیری انسان بسیار مؤثر است توجه به این نکته است که جهان در این دنیای کنونی خلاصه نمیشود و انسانها در دنیایی ورای این عالم حاضر میشوند و باید پاسخگوی رفتارها و اعمال خود باشند. توجه به عالم آخرت و پاداشها و عذابهای اخروی انسان با به حرکت و تلاش وا میدارد و او را به انجام وظایف و مسئولیتها در قبال خود و دیگران سوق میدهد.
ه: آگاهی از وظایف و مسئولیتها در قبال خود و دیگران نیز در افزایش حس مسئولیتپذیری انسان، بسیار مؤثر است. گاه انسان علیرغم برخورداری از روحیه مسئولیتپذیری، به دلیل آن که وظیفه خود را در قبال والدین، همسر و فرزندان، و جامعه نمیداند در انجام وظایف خود کوتاهی میکند. از این رو، بر مربیان جامعه است که دیگران را به وظایف و مسئولیتهای خود، آگاه سازند و زمینه انجام وظایف و بروز حس مسئولیتپذیری و تعهد را در آنان شکوفا نمایند.
برگرفته از پرسمان